تبلیغات
سراب هویت - مد گرایی در لباس! قسمت دوم
 
                                                          
درباره وبلاگ

هو المحبوب
با عرض سلام و خوش آمد گویی. وبلاگ سراب هویت حاصل تلاش گروهی دلسوز بوده که تلاش دارند با استفاده از تعالیم ولی امر مسلمین جهان گوشه ای از واقعیتها و ارزشهای انسانی را یادآور شوند. برآنیم هویت در معرض خطر انسانها را که در مرحله سراب است متذکر شویم. إن شاءالله بتوانیم هرچند کم در مقابل تهاجمات فرهنگی بی وقفه غرب بایستیم.
پل ارتباطی ما : sarabehoveyat@yahoo.com
بزودی سیستم پیامک راه اندازی خواهد شد
مدیر وبلاگ : سربازان گمنام
نویسندگان
نظرسنجی
تا چه حد با مسابقات یوروویژن آشنایی دارید؟







آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
سرخط آخرین اخبار
لحظه شمار ظهور

تبلیغات



* رسانه ها و ترویج مد

شبكه‌های تلویزیونی داخلی از طریق فیلم‌ها و سریال‌ها كه غالباً در خانه‌های اعیانی و شرافی و با بازنمایی سبك و مدهای رایج این قبیل طبقات ساخته می‌شوند، شبكه‌های‌ ماهواره، مجلات و پایگاه‌های فعّال اینترنتی، انواع مدهای جدید را تبلیغ می‌كنند و از این طریق، زمینه را برای گرایش خانواده‌‌ها و بخصوص جوانان به سوی مدهای نو مهیا می‌سازند.

* نقد و بررسی مد

از آنجا كه پایه و اساس مد و مدگرایی، تقلید است؛ ضروری است ابتدا به نقد و بررسی تقلید بپردازیم. تقلید غالباً یك رفتار منفی و مذموم تلقی می‌شود. چنانچه مولوی هم در این راستا فرموده است:

از محقق تا مقلّد فرقهاست / این یكی داوود و آن دیگر صداست

مردمان را تقلیدشان بر باد داد / ای دو صد لعنت بر این تقلید باد

مذمّت كنندگان تقلید، آن را ویژگی برخی حیوانات و پرندگان مانند طوطی دانسته اند.از این رو معتقدند تقلید در شأن یك انسان كمال یافته نیست كه مختار و موجودی انتخابگر آفریده شده است.

در قرآن كریم هم تقلید در دین و شریعت مذمت شده است:

وَإِذَا قِیلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنزَلَ اللّهُ قَالُواْ بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَیْنَا عَلَیْهِ آبَاءنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لاَ یَعْقِلُونَ شَیْئًا وَلاَ یَهْتَدُونَ (بقره/170)
«و هنگامی كه به آنها گفته شود از آنچه خدا نازل كرده است پیروی كنید، می‏گویند: بلكه ما از آنچه پدران خود را بر آن یافتیم پیروی می‏نمائیم، آیا نه این است كه پدران آنها چیزی نمی‏فهمیدند و هدایت نیافتند؟!»
اما به نظر می‌رسد این مذمت‌ها مربوط به تقلید منفی و نامعقول است. نه تقلید مثبت و معقول. لذا این پرسش پیش می‌آید كه مگر تقلید مثبت ومعقول هم داریم؟

بسیاری از فنون و مهارت‌ها در واقع با تقلید بین ملل و جوامع گسترش یافته است. برای مثال گاو آهن را یك قومی ابداع كرده است، سپس در بین سایر ملل گسترش یافته است. یا طرز كشت بسیاری از محصولات یا طرز ساخت بسیاری از بناها و اجزا بناها. یا خاكریز زدن در جبهه‌های جنگ یا كانال كندن در خطوط مقدم جنگ همگی بر اساس تقلید گسترش یافته است. چنانچه نقل است در جنگ خندق، مسلمانان با تقلید از ایرانیان از طریق سلمان فارسی، اقدام به حفر خندق نمودند و پیروز شدند.

بقیه مطلب در ادامه مطلب



* رسانه ها و ترویج مد

شبكه‌های تلویزیونی داخلی از طریق فیلم‌ها و سریال‌ها كه غالباً در خانه‌های اعیانی و شرافی و با بازنمایی سبك و مدهای رایج این قبیل طبقات ساخته می‌شوند، شبكه‌های‌ ماهواره، مجلات و پایگاه‌های فعّال اینترنتی، انواع مدهای جدید را تبلیغ می‌كنند و از این طریق، زمینه را برای گرایش خانواده‌‌ها و بخصوص جوانان به سوی مدهای نو مهیا می‌سازند.

* نقد و بررسی مد

از آنجا كه پایه و اساس مد و مدگرایی، تقلید است؛ ضروری است ابتدا به نقد و بررسی تقلید بپردازیم. تقلید غالباً یك رفتار منفی و مذموم تلقی می‌شود. چنانچه مولوی هم در این راستا فرموده است:

از محقق تا مقلّد فرقهاست / این یكی داوود و آن دیگر صداست

مردمان را تقلیدشان بر باد داد / ای دو صد لعنت بر این تقلید باد

مذمّت كنندگان تقلید، آن را ویژگی برخی حیوانات و پرندگان مانند طوطی دانسته اند.از این رو معتقدند تقلید در شأن یك انسان كمال یافته نیست كه مختار و موجودی انتخابگر آفریده شده است.

در قرآن كریم هم تقلید در دین و شریعت مذمت شده است:

وَإِذَا قِیلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنزَلَ اللّهُ قَالُواْ بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَیْنَا عَلَیْهِ آبَاءنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لاَ یَعْقِلُونَ شَیْئًا وَلاَ یَهْتَدُونَ (بقره/170)
«و هنگامی كه به آنها گفته شود از آنچه خدا نازل كرده است پیروی كنید، می‏گویند: بلكه ما از آنچه پدران خود را بر آن یافتیم پیروی می‏نمائیم، آیا نه این است كه پدران آنها چیزی نمی‏فهمیدند و هدایت نیافتند؟!»
اما به نظر می‌رسد این مذمت‌ها مربوط به تقلید منفی و نامعقول است. نه تقلید مثبت و معقول. لذا این پرسش پیش می‌آید كه مگر تقلید مثبت ومعقول هم داریم؟

بسیاری از فنون و مهارت‌ها در واقع با تقلید بین ملل و جوامع گسترش یافته است. برای مثال گاو آهن را یك قومی ابداع كرده است، سپس در بین سایر ملل گسترش یافته است. یا طرز كشت بسیاری از محصولات یا طرز ساخت بسیاری از بناها و اجزا بناها. یا خاكریز زدن در جبهه‌های جنگ یا كانال كندن در خطوط مقدم جنگ همگی بر اساس تقلید گسترش یافته است. چنانچه نقل است در جنگ خندق، مسلمانان با تقلید از ایرانیان از طریق سلمان فارسی، اقدام به حفر خندق نمودند و پیروز شدند.

پس تقلید مبتنی بر عقلانیت و خردورزی نه تنها منفی نیست بلكه باعث رشد و توسعه است.
حال نوبت به بررسی این پرسش می رسد كه آیا تقلید موجود در مد ومدگرایی از نوع منفی ومذموم است یا از نوع مثبت و معقول؟

متأسفانه تقلید موجود در مدگرایی معاصر، اكثراً منفی و كوروكورانه است. چون در اكثر مواقع مشاهده می‌كنیم شكل و شیوه مورد تقلید، نه با عقل می‌سازد و نه با معیار‌های علمی و دینی. برای مثال شیوه اصلاح سر رایج در برخی گروه‌های موجود در جوامع غربی با هیچ یك از موازین زیباشناختی سازگار نیست. اما متأسفانه مورد تقلید در جامعه ما واقع می‌شوند. یا شیوه برخی از نواها و موسیقی‌ها نه تنها با ذائقه فرهنگی ما سازگار نیست، بلكه اساساً با اصول علم موسیقی هم سازگاری ندارد و نوعی توهین و فحش به ساحت موسیقی تلقی می‌شوند. اما با تقلید از برخی سبك‌های رایج در غرب، در جامعه ما رایج می‌شوند.

یا تا همین اواخر پوست سیاه و چهره سیاه یك ویژگی منفی تلقی می‌شد و دارندگان آن، انسان‌های درجه دو یا نیمه انسان تلقی می‌شدند. اما همینك بعضاً افراد با تحمل رنج‌های فراوان، هزینه‌های سنگینی متحمل می‌شوند تا صورت را سیاه و به اصطلاح برنزه كنند. به این ترتیب دیری نمی‌پاید كه آویزان كردن حلقه‌های كلفت و درشت از بینی‌ و شاخ‌ و دُم گذاشتن هم به تبع برخی افراد قبائل آفریقایی یا سرخپوستی مد می‌شود.

اما اگر شیوه‌هایی از پوشش و غیرپوشش در جوامع دیگر رایج باشد كه مورد تأیید عقل و شرع باشد، با حفظ هویت و اصالت فرهنگی خود، تقلید و اقتباس از آنها مذموم نخواهد بود.

از طرف دیگر گاهی مدجدید ناشی از تقلید نیست، بلكه حاصل ابتكار و خلاقیت یك طراح لباس یا خیاط و غیره است. در این صورت هم اگر مطابق با موازین شرع و عقل باشند، موجه و معقول خواهند بود.

* نتیجه نهایی

مد و مد گرایی كه غالباً ریشه در زیبایی جویی و تنوع طلبی دارد، اگر در چهارچوپ موازین شرعی و عرفی باشد و اگر مورد تأیید عقل باشد، اشكالی ندارد، بلكه نیك ارزیابی می شود. اما اگر ناشی از تقلید كوركورانه و میمون وار از بیگانگان باشد، بسیار مذموم و منفی ارزیابی می شود كه در شأن انسانهای كمال یافته و فرهیخته نیست.

* موازین و بایدها و نباید های شرعی

1.مد و مد گرایی نباید منجر به اسراف شود. لباس و غیر لباس از وسایل زندگی هنگامی دور انداخته می‌شود كه یا پاره شود یا مندرس و رنگ و رو رفته شود یا تنگ و كوتاه شود و از این قبیل، و الا صرف به بازار آمدن مد و مدل جدید نمی‌تواند مجوز و دلیل عقلانی برای دور انداختن یك كالا باشد. این كار یكی از مصادیق اسراف است و اسراف از جمله گناهان كبیره است.

وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ (انعام/ 141)

وَأَنَّ الْمُسْرِفِینَ هُمْ أَصْحَابُ النَّارِ ( غافر /43)

وَإِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِی الأَرْضِ وَإِنَّهُ لَمِنَ الْمُسْرِفِینَ (یونس/ 83)

2.مد اقتباس شده بایستی مطابق حدود شرعی باشد. یعنی لباس بیرون در خانم‌ها به غیر از صورت و دست‌ها، بقیه قسمت‌های بدن را بپوشاند و همچنین چسبنده، مهیج و تحریك كننده نا محرم‌ها نباشد.
وَقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَیَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَایُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَى جُیُوبِهِنَّ وَلَا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ ... وَلَا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ مَا یُخْفِینَ مِن زِینَتِهِنَّ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِیعًا أَیُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (نور/31) «و به زنان با ایمان بگو دیدگان خود را [از هر نامحرمى] فرو بندند و پاكدامنى ورزند و زیورهاى خود را آشكار نگردانند مگر آنچه كه طبعا از آن پیداست و باید روسرى خود را بر سینه خویش [فرو] اندازند و زیورهایشان را جز براى شوهرانشان و... آشكار نسازند... نكنند و پاهاى خود را [به گونه‏اى به زمین] نكوبند تا آنچه از زینتشان نهفته مى‏‌دارند، معلوم گردد اى مؤمنان همگى [از مرد و زن] به درگاه خدا توبه كنید امید كه رستگار شوید»

طبق این آیه پوشاندن گردن و سینه واجب است. چون می فرماید: «روسری یا مقنه را تا سینه فرو بیندازند». كه متأسفانه می‌بینیم گاهی رعایت نمی‌شود.

3. رعایت عرف جامعه؛ برای مثال عرف جامعه ما پوشیدن شلوارك بوسیله مردان در بیرون از خانه را قبیح و زشت تلقی می‌كند.

4.پرهیز از مباهات و فخر فروشی؛ فراوان دیده شده كه لوازم موجود در منزل مانند لوازم صوتی و تصویری یا لوازم راحتی مثل مبل و ... از كیقیت خوبی برخوردارند. اما صرفاً به خاطر فخر فروشی به فامیل‌ها یا دوستان با تحمل هزینه‌های گزاف تغییر داده می‌شوند. بنابراین انگیزه اصلی اكثر مدگرایی‌های افراطی و نامعقول، فخر فروشی و احساس تفاخر است، توجه به جایگاه فخر و فخر فروشی در دین كمال اهمیت را دارد.




نوع مطلب : سراب فرهنگی، 
برچسب ها : مدگرایی،